DelikatnyChleb jasny
Lekki chleb żytni na delikatnym zakwasie. Najłagodniejszy w smaku, dobry na początek przygody z żytnim pieczywem.
Dowiedz się więcejSztuka Fermentacji to rzemieślnicza pracownia, w której od 2017 roku piekę chleb czysto żytni na naturalnych kwasach. Nie gonię za ilością. Zakwas pracuje swoim tempem, a ja mu w tym nie przeszkadzam – każdy bochenek przechodzi przez moje ręce i wychodzi z pieca dopiero wtedy, gdy jest gotowy. Dlatego chleb jest ciężki, wilgotny i sycący: kromka czy dwie wystarczą, żeby się najeść, a bochenek długo zostaje świeży. Jeśli szukasz pieczywa, po którym naprawdę czujesz, że coś zjadłeś, dobrze trafiłeś:)
Poznaj naszą historięPieczemy trzy rodzaje chleba. Wszystkie powstają z żytniej mąki z rodzinnego młyna – różnią je proporcje mąki jasnej i pełnoziarnistej.
DelikatnyLekki chleb żytni na delikatnym zakwasie. Najłagodniejszy w smaku, dobry na początek przygody z żytnim pieczywem.
Dowiedz się więcej
KlasycznyKlasyczny chleb czysto żytni. Wyraźniejszy smak żyta i zakwasu, a wciąż uniwersalny.
Dowiedz się więcej
WyrazistyCiężki, wyrazisty chleb czysto żytni na zakwasie z mąki pełnoziarnistej. Najbardziej wartościowy z naszych chlebów.
Dowiedz się więcejPolecam żytni chleb z tej piekarni – pyszny, z krótkim składem, pożywny, dobrze wypieczony.
Od co najmniej dwóch lat nie jemy innego pieczywa. Czujemy się po nim doskonale.
Najlepszy chleb w okolicy… Najlepszy chleb, jaki jadłam. Szczerze polecam!
Nasz chleb kupisz w dziewięciu sklepach w najbliższej okolicy. Kliknij punkt, żeby zobaczyć go na mapie.
Sklep Wielobranżowy „U Andrzeja”
Rynek 1
„Masarnia Tradycyjna” Marcin Mleczko
Rynek 25
Sklep Spożywczo-Przemysłowy „Centrum”
ul. Krakowska 26
„Lewiatan”
ul. Kolejowa 22
„Lewiatan”
ul. Zielona 3
„Lewiatan”
ul. Jurajska 23
„Lewiatan”
ul. Krakowska 24
„Delikatesy Malina”
ul. Centralna 53
Delikatesy Premium
ul. Kasztanowa 14a




ABC CHLEBA ŻYTNIEGO
Czyli co kryje się w kromce prawdziwego chleba?
A jak Amylaza
Amylaza to enzym naturalnie występujący w mące żytniej i pszennej. Jego zadaniem jest rozkład skrobi na mniejsze cząsteczki, między innymi cukry, które mogą być wykorzystywane przez mikroorganizmy podczas fermentacji.
W życie aktywność amylazy jest szczególnie istotna. Podczas wypieku skrobia pochłania wodę, pęcznieje i tworzy strukturę miękiszu. Jeśli amylaza działa zbyt intensywnie, rozkłada skrobię, zanim zdąży ona utworzyć stabilną strukturę. Efektem może być mokry, kleisty i mazisty chleb.
Dlatego odpowiednie ukwaszenie ciasta żytniego jest tak ważne. Obniżenie pH ogranicza aktywność amylazy i pozwala uzyskać prawidłową strukturę miękiszu.
B jak Bochenek
Dlaczego niewielki bochenek chleba żytniego potrafi ważyć tak dużo? W porównaniu z pszennym chleb żytni ma zazwyczaj bardziej zwartą strukturę, mniejszą objętość i mniej dużych pęcherzyków powietrza. Wynika to przede wszystkim z odmiennej budowy ciasta oraz właściwości składników żyta.
Dużą rolę odgrywają pentozany ( nieskrobiowe wielocukry), które wiążą znaczne ilości wody. Dlatego chleb żytni jest często cięższy i bardziej wilgotny niż podobnej wielkości chleb pszenny.
C jak Cierpliwość
Dobry chleb żytni nie lubi pośpiechu. Potrzebuje czasu na fermentację, wypiek i późniejsze dojrzewanie. W przeciwieństwie do wielu chlebów pszennych jego jakość w dużym stopniu zależy od odpowiedniego ukwaszenia i czasu leżakowania.
D jak Dojrzewanie
Chleb żytni nie kończy swojej przemiany w chwili wyjęcia z pieca. Podczas kolejnych godzin jego miękisz stabilizuje się, wilgoć rozprowadza bardziej równomiernie, a skrobia ulega dalszym przemianom.
Orientacyjny czas odpoczynku:
- 0–4 godziny – chleb stygnie, miękisz jest jeszcze niestabilny. - 4–8 godzin – struktura zaczyna się stabilizować, ale środek może być nadal wilgotny i kleisty. - 8–12 godzin – miękisz staje się bardziej zwarty i łatwiejszy do krojenia. - 12–24 godziny – w wielu chlebach żytnich następuje wyraźna poprawa konsystencji i rozwinięcie smaku. - 24–48 godzin – ciężkie, wilgotne chleby pełnoziarniste mogą nadal zyskiwać na jakości.
Chleb pszenny zazwyczaj osiąga odpowiednią konsystencję znacznie szybciej. W przypadku żytniego cierpliwość jest jednym z najważniejszych składników dobrego wypieku.
E jak Enzymy
Enzymy to naturalne substancje, które przyspieszają przemiany zachodzące w cieście podczas fermentacji i wypieku. Każdy z nich ma inne zadanie.
- Amylazy – rozkładają skrobię na mniejsze cząsteczki, w tym cukry. Wpływają na fermentację i strukturę miękiszu. - Proteazy – rozkładają białka na mniejsze fragmenty. Wpływają na właściwości ciasta i powstawanie związków smakowych. - Ksylanazy – rozkładają część arabinoksylanów, czyli składników błonnika. Wpływają na wiązanie wody i właściwości ciasta. - Fitazy – rozkładają kwas fitynowy, uwalniając część związanych z nim składników mineralnych. - Lipazy – rozkładają tłuszcze na mniejsze składniki, uczestnicząc w przemianach wpływających na aromat pieczywa.
Zarówno mąka żytnia, jak i pszenna zawierają enzymy, ale ich aktywność i znaczenie technologiczne są różne. Szczególnie istotna w piekarstwie żytnim jest kontrola aktywności amylaz.
F jak Fermentacja
Fermentacja to proces, w którym mikroorganizmy przetwarzają cukry zawarte w cieście. W przypadku naturalnego zakwasu uczestniczą w niej bakterie kwasu mlekowego i drożdże.
Wytwarzają między innymi kwas mlekowy, kwas octowy i dwutlenek węgla. Dzięki temu chleb zyskuje charakterystyczny smak, aromat i odpowiednie spulchnienie.
W chlebie żytnim fermentacja ma szczególne znaczenie, ponieważ zakwaszenie reguluje aktywność enzymów rozkładających skrobię. Chleb pszenny może być natomiast wypiekany zarówno na zakwasie, jak i na samych drożdżach.
G jak Gluten
Gluten to zespół białek występujących przede wszystkim w pszenicy. Najważniejsze z nich to gliadyny i gluteniny.
Gliadyny odpowiadają głównie za rozciągliwość ciasta, natomiast gluteniny za jego sprężystość i elastyczność. Po połączeniu z wodą i odpowiednim wyrobieniu tworzą przestrzenną sieć, która zatrzymuje dwutlenek węgla powstający podczas fermentacji. Dzięki temu ciasto pszenne może rosnąć, tworząc lekką i porowatą strukturę.
Żyto również zawiera białka glutenowe, nazywane seklinami i sekalinami, ale mają one inne właściwości i nie tworzą takiej sieci jak białka pszenicy.
W cieście żytnim główną rolę konstrukcyjną przejmują pentozany oraz skrobia. Dlatego ciasto żytnie jest bardziej kleiste, zwarte i pozbawione charakterystycznej elastyczności ciasta pszennego.
H jak Hydratacja
Hydratacja to stosunek ilości wody do ilości mąki, wyrażany najczęściej w procentach.
W chlebie pszennym woda jest wykorzystywana między innymi do rozwoju sieci glutenowej. Odpowiednia hydratacja pozwala uzyskać elastyczne ciasto, które można wyrabiać, rozciągać i formować.
W chlebie żytnim sytuacja wygląda inaczej. Żyto zawiera znacznie więcej arabinoksylanów, czyli pentozanów, które potrafią wiązać duże ilości wody. Dlatego nawet przy dużym nawodnieniu ciasto żytnie nie staje się elastyczne i sprężyste. Pozostaje lepkie i zwarte.
Odpowiednia ilość wody jest szczególnie ważna dla wilgotności miękiszu, objętości bochenka i jego trwałości.
I jak Intensywność fermentacji
Fermentacja pszenna i żytnia różnią się nie tylko przebiegiem, ale również celem technologicznym.
W chlebie pszennym najważniejsze jest uzyskanie odpowiedniego rozrostu i utrzymanie gazów w sieci glutenowej.
W chlebie żytnim równie ważne jest odpowiednie zakwaszenie ciasta, które ogranicza nadmierną aktywność amylaz. Dlatego fermentacja żytnia musi zapewnić nie tylko spulchnienie, ale również właściwe środowisko kwasowe.
K jak Kwasowość
Kwasowość jest jednym z najważniejszych elementów technologii chleba żytniego.
Podczas fermentacji bakterie kwasu mlekowego przetwarzają cukry zawarte w cieście, wytwarzając kwasy organiczne.
W zależności od rodzaju bakterii i warunków fermentacji powstają różne proporcje kwasu mlekowego i octowego.
Bakterie homofermentatywne przetwarzają cukry sześciowęglowe głównie na kwas mlekowy. Bakterie heterofermentatywne mogą natomiast wytwarzać zarówno kwas mlekowy, jak i kwas octowy, dwutlenek węgla oraz inne produkty fermentacji.
Na proporcje tych kwasów wpływają między innymi temperatura, ilość wody, dostępność cukrów, czas fermentacji i skład mikroflory zakwasu.
Kwas mlekowy nadaje pieczywu łagodniejszy, delikatnie kwaśny smak, natomiast kwas octowy odpowiada za bardziej wyrazistą i ostrzejszą kwasowość.
W chlebie pszennym zakwas jest często wyborem smakowym i technologicznym. W chlebie żytnim odpowiednie zakwaszenie jest szczególnie ważne, ponieważ ogranicza aktywność amylaz i pomaga uzyskać właściwą strukturę miękiszu.
L jak Leżakowanie
Po wypieku chleb potrzebuje czasu, aby osiągnąć właściwą konsystencję.
W chlebie pszennym miękisz zazwyczaj stabilizuje się szybciej. Chleb żytni, szczególnie pełnoziarnisty, wymaga znacznie dłuższego odpoczynku.
Zbyt wczesne pokrojenie chleba żytniego może sprawić, że miękisz będzie wilgotny, kleisty i będzie przywierał do noża.
Dobry chleb żytni potrzebuje czasu również po wyjęciu z pieca.
M jak Mąka
Podstawa każdego chleba. Mąka pszenna i żytnia różnią się składem chemicznym i właściwościami technologicznymi.
Pszenica zawiera białka tworzące glutenową sieć, która odpowiada za elastyczność ciasta i dużą objętość pieczywa.
Żyto zawiera więcej błonnika, szczególnie pentozanów, które wiążą wodę i wpływają na zwartą strukturę chleba.
Im pełniejszy przemiał ziarna, tym więcej składników mineralnych, błonnika i charakterystycznego smaku.
N jak Naturalny zakwas
Żywa kultura bakterii kwasu mlekowego i drożdży, która pozwala prowadzić naturalną fermentację ciasta.
W chlebie pszennym zakwas nadaje charakterystyczny smak, aromat i wpływa na właściwości miękiszu.
W chlebie żytnim pełni dodatkowo niezwykle ważną funkcję technologiczną. Odpowiednie zakwaszenie reguluje aktywność amylaz, pomagając uzyskać prawidłową strukturę wypieku.
O jak Otręby
Zewnętrzna warstwa ziarna, bogata w błonnik, składniki mineralne i witaminy.
W mąkach pełnoziarnistych otręby stanowią ważną część surowca. Wpływają na smak, barwę, strukturę i zdolność mąki do wiązania wody.
P jak Pentozany
Jedne z najważniejszych składników żyta. Należą do błonnika pokarmowego i są znane również jako arabinoksylany.
Potrafią wiązać bardzo duże ilości wody, tworząc lepkie i żelowe struktury.
Właśnie między innymi dzięki nim chleb żytni ma charakterystyczną wilgotną i zwartą strukturę. W pszenicy ich znaczenie jest znacznie mniejsze, ponieważ główną rolę w budowie ciasta przejmuje gluten.
R jak Rozrost
Ciasto podczas fermentacji zwiększa swoją objętość dzięki dwutlenkowi węgla wytwarzanemu przez mikroorganizmy.
W chlebie pszennym gaz zatrzymywany jest przez elastyczną sieć glutenową, która pozwala uzyskać lekką i porowatą strukturę.
W chlebie żytnim zatrzymywanie gazu odbywa się przede wszystkim dzięki właściwościom uwodnionych pentozanów i skrobi. Dlatego jego miękisz jest zazwyczaj bardziej zwarty i ma mniejsze pory.
S jak Sól Sól jest jednym z najważniejszych składników chleba żytniego. Nadaje mu smak, ale jej rola nie kończy się na przyprawianiu. Wpływa również na przebieg fermentacji, aktywność mikroorganizmów zakwasu oraz właściwości gotowego miękiszu. Spowalnia aktywność drożdży i bakterii fermentacji mlekowej, dzięki czemu pomaga kontrolować tempo fermentacji. Ma to szczególne znaczenie w chlebie żytnim, w którym odpowiedni przebieg fermentacji i właściwe zakwaszenie decydują o jakości bochenka. Zbyt szybka lub niekontrolowana fermentacja może prowadzić do pogorszenia struktury i smaku pieczywa. Sól nie zakwasza ciasta — za obniżenie pH odpowiadają przede wszystkim kwasy wytwarzane przez bakterie zakwasu. Jej zadaniem jest między innymi regulowanie przebiegu fermentacji i wspieranie uzyskania powtarzalnej jakości chleba. Choć dodajemy jej stosunkowo niewiele, ok. 1.7 %, ma ogromne znaczenie dla smaku, fermentacji i końcowej jakości chleba żytniego.
S jak Skrobia
Główny składnik węglowodanowy mąki pszennej i żytniej.
Podczas wypieku pochłania wodę, pęcznieje i ulega kleikowaniu, tworząc ważną część struktury miękiszu.
W chlebie żytnim jej przemiany są szczególnie istotne ze względu na wysoką aktywność amylaz. Odpowiednie zakwaszenie chroni skrobię przed nadmiernym rozkładem.
T jak Typ mąki
Liczba określająca zawartość składników mineralnych w mące, wyrażoną w odniesieniu do jej suchej masy.
Przykładowo typ 2000 oznacza mąkę pełnoziarnistą, a typ 580 – mąkę jasną. Zarówno pszenica, jak i żyto występują w różnych typach mąki.
U jak Ukwaszenie
Proces, w którym bakterie kwasu mlekowego wytwarzają kwasy organiczne, obniżając pH ciasta.
W chlebie żytnim odpowiednie ukwaszenie jest niezwykle ważne. Pomaga ograniczyć aktywność amylaz, które w przeciwnym razie mogłyby nadmiernie rozkładać skrobię podczas wypieku.
W chlebie pszennym zakwaszenie wpływa przede wszystkim na smak, aromat, trwałość i właściwości ciasta.
W jak Woda
Nie tylko nawilża mąkę. Umożliwia pracę enzymów, rozwój fermentacji i przemiany skrobi.
W chlebie pszennym woda uczestniczy w tworzeniu sieci glutenowej. W chlebie żytnim jej wiązanie zależy w dużej mierze od pentozanów.
Dlatego oba rodzaje ciasta mogą zawierać dużo wody, ale zachowują się zupełnie inaczej.
Z jak Zakwas
Tradycyjna metoda prowadzenia fermentacji chleba. Dobry zakwas to żywa, rozwijająca się kultura mikroorganizmów, którą piekarz pielęgnuje i wykorzystuje w kolejnych wypiekach.
W przypadku żyta zakwas jest nie tylko źródłem smaku i aromatu, ale również podstawowym narzędziem technologicznym, pozwalającym uzyskać właściwą strukturę chleba.
Ż jak Żyto
Zboże o wyjątkowych właściwościach piekarskich. Bogate w błonnik, składniki mineralne i pentozany, daje pieczywo o charakterystycznym smaku, aromacie i zwartej strukturze.
W przeciwieństwie do pszenicy nie tworzy elastycznej sieci glutenowej. Dlatego wymaga innego podejścia do przygotowania ciasta, fermentacji, wypieku i dojrzewania.
Masz pytanie o nasz chleb, skład albo o to, gdzie go kupić? Zadzwoń lub napisz – chętnie odpowiemy.